توصیه های ساده و عملی برای کمک به دستگاه ایمنی

به نام خدا
توصیه¬های ساده و عملی برای کمک به دستگاه ایمنی در برخورد با عفونت¬های حاد تنفسی با تمرکز بر بیماری کوروناویروسی جدید (CoViD-19) با استفاده از ظرفیت¬های متنوع طبیعت و تأکید بر اصلاح تغذیه

کمک به دستگاه ایمنی در مورد بیماری¬های عفونی می¬تواند:
-    هم به معنای کم کردن مقدار عوامل عفونی (همچون ویروس، باکتری و قارچ) باشد که به نوبه زحمت آن دستگاه را کم می¬کند؛
-    هم به¬معنای بهبود وضعیت ایمنی ذاتی باشد، که تقریباً بدون آنکه نوع عامل عفونی برایش تفاوت داشته باشد، حفاظت از سلول¬ها و اندام¬ها را برعهده دارد و چه بسا در بدو ورود، کار عامل بیماری¬زا و عفونت حاصله را بسازد؛
-    هم تقویت ایمنی اختصاصی را معنی دهد، که به ازای هر عامل بیماری¬زا، واکنشی منحصر به¬فرد دارد.
در نهایت، مهم است بدانیم این دستگاه پیچیده و بسیار هوشمند ایمنی است که کار را تمام می¬کند: سرنوشت موجود زنده پیچیده¬ای همچون انسان پس از ورود عامل عفونی، تا حد زیادی به کارکرد دستگاه ایمنی وابسته است؛ اگر بی¬حد و حساب عمل کند، بافت¬های سالم بدن آسیب می¬بینند. اگر ضعیف و با تأخیر وارد عمل شود نیز، عامل بیماری¬زا ممکن است در بدن میزبان تکثیر فراوان بیابد و آسیبی بدفرجام رقم زند؛ سرنوشت از هر دو سوی، می¬تواند نقطه پایان "مرگ" باشد.
اگرچه زیباتر از پیشگیری از بروز بیماری، سالم ماندن است و بهتر کردن وضعیت سلامت (یعنی رفاه همه-جانبه)، اما در عموم اوقات، چنان درگیر گذران شلوغ روزهاییم که فقط وقتی به یاد سلامت خود و عزیزانمان می¬افتیم که رسانه¬ها خبر از بروز نوعی بیماری تازه¬وارد و یا افزایش گرفتاری جامعه از یک بیماری آشنا بدهند؛ به عبارت دیگر، خیلی اوقات، تلاشی که برای سلامت خویش انجام می¬دهیم، نه با هدف بالاتر بردن سطح سلامت است، بلکه به بهانه آن است که به فلان بیماری یا عارضه مبتلا نشویم. پس امروزه، این بیشتر "پیشگیری" است که به بهبود "سلامت" ما کمک می¬کند.
پیشگیری در دانش بهداشت و سلامت امروزین، هم می¬تواند اساساً ماهیت برطرف¬سازی هرگونه زمینه بیماری و رفع استعداد به ابتلا نوعی درمان باشد. در واقع، پیشگیری ممکن است نوعی اقدام درمانی باشد که فرد را از بروز مشکلات بیشتر برای وی دور نگاه می¬دارد و سلامت و بقای او را بهتر تضمین می¬کند.
به¬هر تقدیر، چه جزو کسانی باشید که به سلامت خود و ارتقاء آن به¬صورت "بنیادین" اهمیت می¬دهند و یا از گروهی باشید که شعار "پیشگیری" بهترین محرک آنها به سوی دوری از بیماری¬ها و در نتیجه سلامت بیشتر است، این نوشته، می¬خواهد شما را از درِ پیشگیری متقاعد کند که به سلامت خود بیشتر اهمیت دهید.
خیلی ساده، چند راه طبیعی برای کمک به دستگاه ایمنی در برخورد پیشگیرانه پیشنهاد می¬شود:
1-    استفاده از درمان¬هایی با اثر تأییدشده ضدویروس.
2-    استفاده از روش های درمانی با ساز و کار تنظیم سیستم ایمنی.
شاید تصوری درست باشد که ورود مقادیر ویروس وارد شده به بدن، تدریجی و به حداقل مقدار باشد تا با همین مقدار احتمالاً به ایمنی دست پیدا کنیم. اصولاً تصور این که صد در صد بتوانیم جلوی ورود ویروس را بگیریم واقع¬بینانه نیست و به¬نظر می¬رسد باید در مطالعات همه¬گیرشناختی و شبیه¬سازی¬های ریاضی، سهمی را برای ایجاد ایمنی نسبی در نظر گرفت که تا حدودی از شدت بیماری و انتشار ویروس توسط میزبان پیشگیری می¬کند.
گروه¬های پرخطر در رابطه با بیماری کوروناویروسی جدید (CoViD-19) شامل چه افرادی است؟
-    بیماران دچار مشکلات مزمن یا نارسایی اندام¬های حیاتی همچون بیماران قلبی، ریوی، کلیوی، مغزی و کبدی؛
-    بیماران دچار سرطان، بیماری¬های خودایمنی یا هرگونه نقص ارثی یا اکتسابی دستگاه ایمنی؛
-    بیمارانی که به هر علت، داروهای تضعیف¬کننده دستگاه ایمنی استفاده می¬کنند؛
-    افرادی که روزانه قلیان یا حداقل 10 نخ سیگار استفاده می¬کنند و استعمال¬کنندگان انواع مواد اعتیادآور؛
-    بانوان باردار.
تغذیه برای پیشگیری:
اصولاً در تغذیه در دوران شیوع بیماری، کم¬خوراکی و مصرف مایعات فراوان را در پیش بگیرید. اگر کسی از ساکنین منزل دچار ناخوشی است، سعی کنید در این دوره همه از شیوه تغذیه بیمار پیروی کنید. این کار دو فایده دارد: نخست آنکه همراهی با بیمار در تغذیه، در کنار دیگر تلاش¬هایی که برای مراقبت از وی انجام می¬دهید، باعث دلگرمی وی خواهد بود. دوم آنکه اخیراً شواهدی به دست آمده مبنی بر انتشار ویروس توسط افراد بدون علامت (که ممکن است بیماری را طی روزهای آینده بروز دهند)؛ با تغذیه سبک¬تر مشابه بیماران، به دستگاه ایمنی خود فرصتی می¬دهید تا از انرژی حیاتی برای تقویت خود حداکثر استفاده را ببرد. و بتواند عفونت ویروسی را بهتر کنترل کند.
دیگر تدابیر پیشگیری: اقداماتی همچون درست و مکرر شستن دست¬ها، ترک سیگار، قلیان و سایر دخانیات، پرهیز جدی از دست زدن به چشم¬ها، بینی و دهان، رعایت حداقل فاصله یک تا یک و نیم متر از دیگران، پاکیزه و ضدعفونی¬کردن موبایل¬، ریموت کنترل¬ها، انواع دسته¬ها و دستگیره¬ها و اجتناب از وارد نمودن هر وسیله از بیرون بدون پاکسازی اولیه، بسیار مهم است. در داخل خودرو و محیط کار هم مشابهاً پاکیزگی مراعات شود. اما عامل اصلی پیشگیری از انتقال ویروس کورونا در جامعه، در خانه ماندن و اجتناب از حضور غیرضروری در جامعه است. توجه کنید ممکن است شما جزو گروه¬های پرخطر برای ابتلا به این بیماری نباشید اما باید به¬نوبه، تمام تلاش خود را به این معطوف نمایید که جزئی از زنجیره انتقال بیماری در جامعه نباشید و یا این زنجیره را بشکنید. مثلاً با دور ماندن از بیماران شناخته¬شده یا جداسازی خود از دیگران هنگامی که خود دچار بیماری شده¬اید، احتمال انتقال بیماری از طریق شما به دیگر افراد جامعه بسیار کاهش می¬یابد.
تغذیه طی دوره ناخوشی:
اگر اشتها به خوردن غذا ندارید، به صورت اجباری نخورید. ترجیحاً در 24 ساعت اول بروز ناخوشی، غذای پختنی و ترجیحاً هرگونه خوراک با منشاء حیوانی همچون انواع گوشت¬ها (قرمز، مرغ، ماهی)، شیر و دیگر لبنیات و تخم مرغ مصرف نکنید. بیش از همه، یکسری میوه¬ها، سبزی¬ها و صیفی¬جات بخورید، چه مستقیماً خودشان را میل کنید یا آب یا رنده شده را. این بستگی دارد به اینکه شما چقدر برای خوردن تمایل و انرژی داشته باشید. همچنین اگر وضع دندان¬ها برای جویدن مناسب نیست، بیشتر بر مصرف رنده¬شده¬ها و مخلوط¬ها (میکس¬ها) و آب آنها تمرکز کنید. آب زیاد میل کنید به¬نحوی که مرتباً کلیه¬ها در حال فعالیت باشند و دفع ادرار کم¬رنگ داشته باشید. حتی¬المقدور از نوشیدن چای و قهوه خودداری کنید. هیچ¬گونه خوراک و نوشیدنی که در آن قند و شکر استفاده شده است (همچون بیشتر نوشابه¬ها و دلسترها، بیسکویت¬، شیرینی قنادی و شکلات)؛ همچنین از نان¬های با آرد سفید کاملاً تصفیه¬شده (نظیر نان باگت)، سیب¬زمینی سرخ¬کرده یا آب¬پز، تا حداکثر ممکن پرهیز کنید. از ترشی¬جات اجتناب کنید. دستکم تا یک دو هفته، از خوردن خوراک¬های چرب و سرخ¬کرده دوری کنید و با بهبود نسبی بیماری، بیشتر از خوراک¬های خام، آب¬پز و بخارپز استفاده نمایید.
دو پیشنهاد مناسب دیگر، عبارت¬اند از:
-    تهیه یک سوپ جو بسیار ساده و آسان¬هضم. اگر این سوپ را به آرامی بپزید، ارزش غذایی بیشتری خواهد داشت. جو پرک، بدون هر نوع گوشت قرمز یا سفید، همراه با سیب زمینی، هویج و ترجیحاً شلغم و به. چند دقیقه آخر، سیر و پیاز خردکرده را اضافه کنید و برای باقی¬ماندن خواص زردچوبه و سایر ادویه، آنها را در پایان پخت یا در هنگام مصرف به سوپ اضافه کنید.
-    نخودآب: نخود را شب تا صبح در آب خیسانده و در روز بپزید. با افزودنی¬هایی به دلخواه طعم دهید (پیاز، ادویه و ...). ادویه را در انتها بیافزایید. می¬توانید از گل¬پر یا زیره برای کاهش نفخ ناشی از نخود-آب استفاده کنید و مصرف را از مقادیر کم آغاز نمایید.
یک توصیه مهم: هرچه می¬توانید، میوه¬ها، سبزی¬جات، صیفی¬جات و نیز دم¬نوش¬ها یا هر نوع فرآورده و داروی دیگر مربوط به طب ایرانی را دور از غذا و دور از یکدیگر استفاده نمایید. گاه شناسایی تداخلات مواد غذایی و دارویی دشوار است و شاید مراعات فاصله¬ در مصرف آنها (مثلاً فواصل دو ساعته) مناسب باشد.
انواع ادویه معمول و نیز برخی گیاهان دارویی که می¬توانند آثاری در پیشگیری یا درمان و تخفیف بیماری از خود بروز دهند، شامل سیاه¬دانه، زعفران، آویشن، زردچوبه، فلفل سیاه، رازیانه، زیره و گل سرخ. بسیاری از این ادویه قابلیت استفاده در نوشیدنی¬ها را دارند. به هر نحو که تجربه یا تمایلی به مصرف این ادویه دارید، آنها را استفاده کنید؛ به¬عنوان نمونه:
1-    جوشاندن و دم¬کردن؛ نمونه:
الف- جوشانده و دم¬کرده بابونه، آویشن یا هر دو با هم همراه با مقداری نبات
ب- جوشانده و دم¬کرده بومادران، شیرین¬شده پس از خنک¬ترشدن با مقداری عسل
2-    اضافه¬کردن به خوراک؛ نمونه:
در حال پخت: زعفران، فلفل سیاه، زنجبیل؛
آخر پخت: سیر؛ بعد از پخت: زردچوبه (توجه: زردچوبه به گرما حساس است)
روی خوراک خام: فلفل سیاه؛
پاشیدن روی غذا: آویشن، زردچوبه
3-    اضافه¬نمودن به نوشیدنی¬های گرم و سرد مرسوم همچون چای؛ نمونه: زعفران، گل سرخ.
4-    خیساندن که برای بسیاری موارد قابل استفاده است.
با توجه به گزارش¬های مکرر مبنی بر احتمال انتقال روده¬ای (دهانی – مقعدی) CoViD-19، توصیه به استفاده از آب تمیز و حتی جوشاندن آب به مدت یک دقیقه یا یک¬بار جوشیدن منطقی به نظر می¬رسد.
در پایان، حتماً بسیار خوانده و شنیده¬اید که یکی از مهم¬ترین روش¬های کاهش سرعت انتشار CoViD-19 در جامعه، هرچه بیشتر دوری کردن از اجتماعات، پرهیز از بیرون رفتن از خانه و اساساً در خانه ماندن است. هرچه مردم بیشتر این وظیفه را رعایت کنند، انتشار ویروس و بیماری در جامعه با سرعتی کمتر اتفاق خواهد افتاد به¬گونه¬ای که درمان مناسب¬تر – مخصوصاً درمان در بیمارستان و مراقبت¬های ویژه – و رسیدگی بیشتر و دقیق¬تر به کسانی که دچار بیماری شدیدتر شده¬اند ممکن خواهد شد. اما در هر صورت، توجه کنید که ما همواره با بیماری¬های واگیر و غیرواگیر دیگری هم در جامعه مواجه هستیم و همه ساله، بخشی از جامعه به آن بیماری¬ها نیز مبتلا می¬شوند. مثلاً انواع بیماری¬های اسهالی که در زمان گرم¬تر شدن هوا شایع می¬شوند. بنابر این، قطعاً باید رعایت نکات بهداشتی را با تمام توان ادامه دهیم.

دکتر کیفرخی

تابلو اعلانات

مشاهده بیشتر

آخرین اخبار

مشاهده بیشتر
طراحی و تولید : رادرایانه